۰۹ اردیبهشت ۱۳۹۸
اردیبهشت ۹, ۱۳۹۸

علل،علایم و درمان آب آوردن قلب (افیوژن پریکارد)

اردیبهشت ۹, ۱۳۹۸ ۰ دیدگاه

علل،علایم و درمان آب آوردن قلب (افیوژن پریکارد)

قلب ما توسط یک غشاء نازک دو طرفه به نام پرکارد احاطه شده است. در شرایط عادی، چند میلی‌لیتر مایع بین پریکارد و ماهیچه‌های قلب یافت می‌شود. افیوژن پریکارد (آب آوردن قلب) زمانی اتفاق می‌افتد که تجمع غیرطبیعی از مایع اطراف قلب وجود دارد.

قلب توسط یک دیواره عضلانی عمودی به دو نیمه راست و چپ تقسیم می‌شود. نیمه راست مربوط به خون سیاهرگی و نیمه چپ مربوط به خون سرخرگی است. هر یک از دو نیمه راست و چپ نیز مجددا بوسیله یک تیغه عضلانی افقی نازکتر به دو حفره فرعی تقسیم می‌شوند. حفره های بالایی که کوچکتر و نازکتر هستند بنام دهلیز موسوم بوده و دریافت کننده خون می‌باشند. حفره‌های پایینی که بزرگتر و ضخیم‌ترند بطن های قلبی هستند و خون دریافتی را به سایر اعضاء بدن پمپ می‌کنند. پس قلب متشکل از چهار حفره است: دو حفره کوچک در بالا (دهلیزهای راست و چپ ) و دو حفره بزرگ در پایین (بطنهای راست و چپ).

آب آوردن قلب همان تجمع مایع در فضای اطراف قلب است. آب آوردن قلب یک مشکل جدی است که توانایی قلب برای عملکرد مناسب را با مشکل مواجه می‌کند. این مشکل که به آن افیوژن پریکارد نیز می‌گویند، می‌تواند ناشی از یک بیماری، عفونت، صدمه یا جراحی باشد. برخی از داروها و شیمی‌درمانی نیز می‌توانند باعث تجمع مایعات در اطراف قلب شوند.

در حالت معمول میزان مایع اطراف قلب کمتر از ۵۰ میلی لیتر خواهد بود. اگر تجمع مایع به صورت آهسته صورت گیرد ، پرده پریکارد در اطراف قلب به تدریج کشیده می شود و به این ترتیب می توان تا ۲ لیتر مایع را در خود جای دهد ، بدون اینکه علامت خاصی برای فرد ایجاد نماید. بعضی از بیماران ممکن است احساس وجود یک فشار ثابت را درون قفسه سینه خود احساس کنند ، یا علایم ناشی از وارد آمدن فشار بر احشای مجاور در فرد خود را نشان دهد ، مانند وارد آمدن فشار بر نای و لوله تراشه .
علایم آب آوردن قلب :

علائم افیوژن پریکارد به اندازه و سرعت تجمع مایع بستگی دارد. افیوژن‌هایی که به آهستگی تجمع می‌یابند، در ابتدا بی‌علامت هستند؛ تجمع قابل ملاحظه مایع پریکاردی ممکن است با احساس فشار روی قفسه سینه و نیز علائم مرتبط با فشار بر روی ساختمان‌های مجاور، همراه باشد.

در صورت بروز نشانه های افیوژن پریکارد، این نشانه ها به صورت زیر خواهند بود:

– کوتاه شدن نفس یا دشواری در نفس کشیدن ( تنگی نفس)

– ناراحتی در وقت نفس کشیدن در حالت دراز کش (ارتوپنه orthopnea)

– درد قفسه سینه ، معمولاَ پشت استخوان جناغ یا در سمت چپ قفسه سینه که وقتی نفس کشیده می شود غالباَ بدتر می شود و وقتی بیمار می نشیند،به جای دراز کشیدن ، بهتر می شود.

– سرفه

– تب خفیف

– تندی تپش قلب
علل آب آوردن قلب :

ممکن است آب آوردن آبشامه ی قلب وقتی اتفاق افتد که راه جریان یافتن مایعات پریکارد مسدود شده باشد یا وقتی خون درون پریکارد انباشته شده باشد، هنوز معلوم نیست .

– نارسایی قلبی

– عفونت های ریه

– بیماری های لایه های جنب نظیر عفونت های ویروسی، باکتریایی و سل

– تومورهای ریه

– استعمال دخانیات و قلیان

– تومورهایی مختص فضای جنب(بر اثر استنشاق آزبست توموری به نام آزیستور ایجاد می شود.)

– سرطان ریه

– افزایش سن

– بیماری های مزمن

– داشتن اختلال های ایمنی و مصرف برخی داروها که موجب کاهش دفاع بدن می شود.
تشخیص آب آوردن قلب :

اولین گام در جهت تشخیص این مشکل یک معاینه پزشکی عمومی توسط پزشک است. دکتر با کمک استتوسکوپ به ضربان قلب بیمار گوش می‌دهد. اگر قلب توسط مایعات احاطه شده باشد، صدای غیر طبیعی به نظر می‌رسد که صدا از راه دور می آید،از طرف پزشک شنیده می‌شود. اگر مایع بیش از حد در اطراف قلب وجود داشته باشد. پس از بررسی، آزمایشات خاصی برای بیمار جهت بررسی بیشتر تجویز می‌شود.

اشعه ایکس: اشعه ایکس قفسه سینه اولین آزمایش است که به شناسایی این مشکل کمک می‌کند. اگر قلب به وسیله مایعات احاطه شده باشد شکل کلی قلب بزرگ مشاهده می‌شود.

اکوکاردیوگرام: این روش رایج ترین روش تشخیصی است که برای تشخیص پریکارد ایفیوژن استفاده می‌شود. از طریق این آزمایش، پزشک قادر به بررسی تصاویر واقعی قلب است. قلب محصور شده توسط مایع بین لایه‌های پریکارد تغییر یافته است، عملکرد قلب کاهش یافته و ممکن است حفره‌های قلب تغییر پیدا کنند.

الکتروکاردیوگرام: الکتروکاردیوگرام برای مطالعه الگوهای تغییر یافته سیگنال‌های الکتریکی که از طریق قلب داده می‌شود مورد استفاده قرار می‌گیرد. الگوهای تشخیصی این بیماری به دلیل فشار روی قلب به علت افزایش حجم سیال تولید می‌شود.

آزمایش خون: در مورد تأیید شرایط پزشکی در بیمار، پزشک ممکن است برای تشخیص علت اصلی این مشکل آزمایش خون تجویز کند.

سایر تست های تشخیصی: تست هایی مانند توموگرافی کامپیوتری و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی همچنین می‌توانند این وضعیت را تشخیص دهند. با این حال، این آزمایش‌ها معمولا برای تشخیص این مشکل استفاده نمی‌شود.
عوارض آب آوردن قلب:

در پریکارد مقدار محدودی مایع اضافی جای می گیرد بدون آنکه مشکلی ایجاد شود. لایه درونی پریکارد از یک لایه منحصر به فرد تشکیل شده که به قلب می چسبد. لایه بیرونی ضخیم تر است و فقط کمی خاصیت کش سانی دارد. وقتی مقدار زیادی مایع در این فضا جمع می شود، پریکارد به درون و به سمت قلب اتساع می یابد. وقتی افیوژن پریکارد بر قلب فشار می آورد، اتاق های پمپاژ کننده قلب دیگر به طور کامل پر نمی شوند و یک یا چند عدد از این اتاقک ها به طور ناقص روی هم می خوابند. این حالت را در اصطلاح تامپوناد tamponade می گویند که سبب ضعف گردش خون شده و اکسیژن ناکافی به بدن می رسد. در صورت عدم درمان ، تامپوناد مهلک است.